Thúc đẩy liên kết viện, trường với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ

Sáng 23/10, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã chủ trì Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ.

Tham dự hội nghị tại điểm cầu Đắk Lắk có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn; Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Gia Việt cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị hữu quan.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Đắk Lắk.

Báo cáo tại hội nghị cho biết, thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã dành sự quan tâm đặc biệt, ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định đây là những động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, nhiều chính sách đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng quyền tự chủ, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có điều kiện, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư và khai thác kết quả. Thời gian qua, cơ chế hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp đã có bước chuyển quan trọng, sự tham gia của doanh nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ từng bước tăng lên.

Giai đoạn 2021 - 2025, có 181/1.451 nhiệm vụ cấp quốc gia (chiếm 12,5%) do doanh nghiệp chủ trì, huy động 25,7% tổng kinh phí. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 24 thế giới về hợp tác nghiên cứu phát triển giữa trường đại học và doanh nghiệp.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các địa phương (Ảnh chụp màn hình).

Tuy nhiên, quy mô và chiều sâu liên kết thực tế còn nhiều hạn chế. Chi cho nghiên cứu và phát triển của khu vực doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ đạt 0,3% GDP. Số nhà nghiên cứu làm việc trong doanh nghiệp chỉ chiếm 27,5% tổng lực lượng nghiên cứu. Giai đoạn 2021-2025, doanh nghiệp trong nước chỉ được cấp 703 bằng độc quyền sáng chế, kém 35 lần so với khối doanh nghiệp nước ngoài (24.605 bằng)…

Quá trình liên kết hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp còn gặp một số điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ như: nghiên cứu chưa thực sự xuất phát từ nhu cầu ứng dụng và chưa gắn chặt với trách nhiệm tiếp nhận; nguồn lực chưa được kết nối liên tục để hoàn thiện công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường; thiếu đầu mối chuyển giao chuyên nghiệp và điều kiện khai thác hạ tầng dùng chung thuận tiện; động lực chuyển giao của viện, trường và năng lực tiếp nhận của doanh nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu…

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận về công tác tháo gỡ điểm nghẽn và đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm đưa liên kết, hợp tác đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ công nghệ…

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị (Ảnh: chinhphu.vn).

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận các ý kiến trao đổi, góp ý của đại biểu, đồng thời giao Bộ Khoa học Công nghệ và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, giải quyết, báo cáo Chính phủ đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, qua đó kịp thời xem xét, hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Đồng chí Hồ Quốc Dũng giao Bộ Khoa học Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương có liên quan tổ chức đánh giá toàn diện năng lực của các cơ sở nghiên cứu khoa học có sử dụng ngân sách nhà nước, qua đó hệ thống hóa lại toàn bộ các cơ sở nghiên cứu khoa học, tiến tới xây dựng bản đồ năng lực nghiên cứu và cơ sở dữ liệu theo từng ngành, lĩnh vực để kết nối, phục vụ trực tiếp cho nhu cầu hợp tác của doanh nghiệp; rà soát lại các hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ của từng ngành, lĩnh vực, từ đó nghiên cứu xây dựng định hướng mục tiêu nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, trên cơ sở định hướng mục tiêu nghiên cứu và bản đồ năng lực nghiên cứu, đặc biệt là Đề án “Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026 - 2035” mà Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt, hướng dẫn các bộ, ngành, viện, trường xây dựng, triển khai các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học hàng năm phù hợp năng lực, tránh tụt hậu và lãng phí nguồn lực; nghiên cứu chuyển mạnh từ giao từng đề tài, nhiệm vụ sang giao nhiệm vụ theo gói, gắn quyền chủ động và trách nhiệm của đơn vị nghiên cứu với mục tiêu, sản phẩm đầu ra; yêu cầu năm 2027, ít nhất 30% đề tài nghiên cứu phải gắn với doanh nghiệp cụ thể, có sự tham gia hợp tác, cùng nghiên cứu và chia sẻ nguồn lực và phấn đấu nâng tỷ lệ này lên ít nhất 50% trong giai đoạn tiếp theo…

Minh Huệ